Mała Litwa – kraina pagórków, jezior i niezapomnianych nazw

Wbrew pozorom, Małej Litwy nie znajdziemy na Litwie, lecz… w północnym skrawku Polski, tuż pod granicą z Litwą. Tak określamy polską część jednej z historycznych krain Litwy – Litwy Mniejszej (dziś w większości na terenie Obwodu Kaliningradzkiego, a skrawkami – w Polsce i na Litwie, zob. mapkę w Wikipedii). Kaliningrad w trochę bardziej odległej przyszłości, jak dojrzejemy do walki z wizami (nie znoszę biurokracji!!!), a w polskie północno-wschodnie pogranicze wracamy bardzo chętnie. Przyciąga nas fantastycznie pofalowany krajobraz, zaskakujący wyzierającymi co chwila zza pagórków jeziorkami, pejzaże pól i lasów z niepowtarzalnymi ozdobnie rzeźbionymi krzyżami przydrożnymi oraz… przepięknie brzmiące nazwy: Szypliszki, Burbiszki, Radziucie, Kompocie… Część z nich nawet podkreśla swoją dwujęzyczność polskimi i litewskimi nazwami na tablicach z nazwami miejscowości.

DSC_9220

DSC_9227

Tym razem spędziliśmy kilka dni w letniskowym domku nad jeziorem Gaładuś – największym w okolicy (drugie co do wielkości jezioro Suwalszczyzny), stanowiącym na sporej części swojej długości granicę z Litwą, tak więc i Litwę, i Małą Litwę mieliśmy na wyciągnięcie ręki. Było (po poprzednich upałach szczególnie odczuwalnie) przeraźliwie zimno, M. więc nie miała okazji, by się popluskać w przeczystej, przeźroczystej wodzie, jednak trochę pospacerowaliśmy nad jeziorem i nacieszyliśmy oczy jego urodą – słusznie uchodzi za najpiękniejsze jezioro regionu! M. “przymierzała się” nawet do kajaków, co prawda machała wiosłem tak, że musiałam uciec na bezpieczną odległość…

 

DSC_9211

Już ja Wam pokażę!

DSC_9069

Bagienko nad jeziorem Gaładuś

przystawance

Okolice Przystawańców

zegary

W pobliżu Żegarów

DSC_5133

Grodzisko czy morena?

burbiszki

Niedaleko Burbiszek

DSC_9032

Za “centrum” Małej Litwy uchodzi Puńsk, gdzie ponoć częściej usłyszymy litewski niż polski (nie zauważyliśmy), a w lokalnych restauracjach zjemy litewskie przysmaki. Jest tam także mały skansen oraz muzeum.

DSC_5142

Jedna z chałup w skansenie w Puńsku

DSC_5144

DSC_5155

W pobliskich Krejwianach znajdziemy natomiast pomnik księgonosza Pawła Matulewicza (Povilas Matulevičius), który wsławił się staraniami o zachowanie języka litewskiego i alfabetu łacińskiego w czasach represji po upadku powstania styczniowego (rząd carski ustanowił wtedy nakaz drukowania wyłącznie cyrylicą, który Litwini bojkotowali, czytając książki drukowane po litewsku w Prusach Wschodnich i przemycane do Cesarstwa Rosyjskiego przez tzw. księgonoszy).

krejwiany

Będąc w okolicy Puńska, warto jeszcze zajrzeć do Trakiszek, by zobaczyć drewniany dworzec – ostatnią stację przed granicą z Litwą. Takich dworców było niegdyś wiele, zastąpiły je większe, murowane. W Trakiszkach też funkcjonuje nowoczesny dworzec, a znajdujący się obok niego nieczynny drewniany jest z roku na rok w coraz gorszym stanie…

DSC_9229

Stary dworzec w Trakiszkach

DSC_9231

Wypatrujemy pociągu

One thought on “Mała Litwa – kraina pagórków, jezior i niezapomnianych nazw

  1. Bardzo ładne zdjęcia i ciekawa treść. Ale czy Puńsk to przypadkiem nie Dzūkija (a nie Litwa Mała)? Tak wynika przynajmniej z Wikipedii (mapka przy haśle Mała Litwa). Zresztą w Puńsku działa chór „Dzūkija“.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s